คุยกับ Rainbow
นิยายวิทยาศาสตร์ นิยายแฟนตาซี ต่างกันอย่างไร ดูที่ตรงไหน เรามีคำตอบ

 

ก่อนอื่น เราต้องมีความเข้าใจตรงกันเสียก่อนว่า

                นิยายวิทยาศาสตร์ไม่ใช่นิยายแฟนตาซีที่มีหุ่นยนต์

                ถ้าจะถามว่านิยายวิทยาศาสตร์ระดับโลกที่คนส่วนใหญ่นึกถึงนั้นจะเป็นเรื่องอะไร ส่วนใหญ่อาจจะตอบว่าสตาร์วอร์ส เพราะมีทั้งยานอวกาศ มนุษย์ต่างดาว หุ่นยนต์ วิทยาการล้ำสมัย แต่เชื่อเถอะว่านักเขียนนิยายวิทยาศาสตร์ตัวจริงไม่มีใครเห็นด้วยทั้งนั้น บอกได้เลยว่านั่นคือนิยายหรือภาพยนตร์แฟนตาซีต่างหาก แล้วนิยายแฟนตาซีกับนิยายวิทยาศาสตร์ต่างกันอย่างไร?

                ควรรู้ว่านิยายวิทยาศาสตร์นั้นเป็นเพียงแค่นิยายที่เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ ไม่มากกว่านั้น วิทยาศาสตร์อาจจะเป็นความสร้างสรรค์ หรืออาจจะเป็นศาสตร์แขนงต่างๆ เช่น รัฐศาสตร์ จิตวิทยา สังคมศาสตร์ หรือไม่ก็อิเล็กทรอนิกส์ หรืออาจจะเกี่ยวกับอุปกรณ์ห้องทดลองหรือโครงกระดูกก็ได้ แต่นิยายวิทยาศาสตร์จริงๆนั้นล้วนเริ่มต้นด้วยคำถามว่า “จะเกิดอะไรขึ้นถ้า...?” คำถามที่ทำให้เราสืบค้นหาคำตอบให้กับคำถามนั้น

                 นี่คือเหตุผลที่นักเขียนนิยายวิทยาศาสตร์ที่มีชื่อเสียงมากมายไม่ชอบใช้คำว่านิยายวิทยาศาสตร์ แต่มักจะชอบเรียกว่า “นิยายอ้างอิงทฤษฎี” มากกว่า กล่าวคือนิยายวิทยาศาสตร์นั้นสร้างคำถาม เป็นคำถามที่ตั้งอยู่บนสมมติฐาน ยกตัวอย่างเช่นภาพยนตร์เรื่อง I-robot ตั้งคำถามว่าจะเกิดอะไรขึ้นถ้าหุ่นยนต์นั้นมีอารมณ์และความรู้สึกที่ซับซ้อนอย่างมนุษย์ ด้วยคำถามนี้จึงทำให้เกิดการค้นหาความหมายของอารมณ์ความรู้สึกและความทรงจำ และมนุษย์เช่นเรานั้นตีความกับสิ่งเหล่านี้ได้อย่างไร

                กลับมาที่สตาร์วอร์ส เราจะเห็นได้ว่าภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่ได้ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการสร้างคำถามต่อทฤษฎีใดๆเลย มันเป็นเรื่องราวของอัศวินเจไดที่มีภารกิจช่วยเหลือเจ้าหญิงเลอา บุกขึ้นสู่ยานอวกาศใหญ่ยักษ์ ดวลดาบไลท์เซเบอร์กับเหล่าซิธ และวิทยาการล้ำสมัยที่ปรากฏในภาพยนตร์นั้นก็ไม่ได้อ้างอิงกับทฤษฎีใดๆบนโลกของเราแม้แต่น้อย และที่กล่าวมานั้นไม่ได้หมายความว่านิยายแฟนตาซีนั้นจะพูดถึงวิทยาศาสตร์ไม่ได้ แต่เราชี้ให้เห็นว่านี่คือความต่างของพื้นฐานความเป็นนิยายวิทยาศาสตร์กับนิยายแฟนตาซีนั่นเอง

                ควรรู้ว่าแม้ในนิยายนั้นๆจะเล่าถึงหุ่นยนต์หรือมนุษย์ต่างดาวได้เยี่ยมยอดเพียงไร แต่นั่นก็ไม่ได้ทำให้นิยายแฟนตาซีกลายเป็นนิยายวิทยาศาสตร์ไปได้เลย หากนิยายเรื่องนั้นปราศจากสมมติฐานทางวิทยาศาสตร์

rainbow 262 comments เขียนนิยาย, เคล็ดลับ, นิยายวิทยาศาสตร์ 15-12-2016 13:08:28

262 Comments

แสดงความคิดเห็น

กรุณากรอกข้อมูลที่มีเครื่องหมาย *

*